1935 -1945 Bloemen, ijs en vijf donkere jaren

De jaren 1935 tot 1945 begonnen voor De Harmonie in volle bloei. Het was een tijd waarin de vereniging zichtbaar was, gewaardeerd werd en midden in het dorpsleven stond.

In 1935 kreeg Wolvega een nieuwe muziektent, gebouwd door de Gebroeders Heida. In de maand juli werd deze feestelijk geopend. Burgemeester Maas sprak de aanwezigen toe, mevrouw Maas knipte het lint door en De Harmonie — als oudste vereniging — zette het moment luister bij door het Friese volkslied te spelen. Het was zo’n moment waarop alles samenkwam: muziek, dorp en trots.

Later dat jaar volgde het 40-jarig jubileum, gevierd bij Dragt. Wie de zaal binnenkwam, keek zijn ogen uit. Overal bloemen — van zangverenigingen, sportclubs, ijsverenigingen, winkeliers en notabelen. Het was één grote bloemenzee. Euphonia bracht een serenade, er werd gesproken, gelachen en natuurlijk muziek gemaakt. Aan het eind van de avond sprak voorzitter Flokstra zijn dank uit, en gingen de muzikanten — letterlijk — met bloemen naar huis.

Een jaar later, in 1936, speelde De Harmonie weer op volksfeesten in en rond Wolvega. Tijdens een rondgang in Munnekeburen gebeurde iets wat nog lang werd naverteld. Langs een weiland klonk de muziek misschien nét iets te krachtig. De koeien schrokken, braken door het hek en renden het publiek in. Mensen sprongen opzij, muzikanten weken uit — totdat een paar stevige mannen het vee weer in bedwang kregen.
Even later stelde de stoet zich opnieuw op. Met een voorzichtig roffeltje van Berend Kouwenhoven trok men weer verder. Een eind verderop begon de muziek opnieuw — alsof er niets gebeurd was.

Dat was De Harmonie: gewoon doorgaan.

In datzelfde jaar werd bij Gebroeders Bijl een uitvoering gegeven. Voor de pauze muziek, daarna het toneelstuk “De vergissing”, gespeeld door eigen leden — zelfs met dames op het toneel. De zaal zat goed vol en het bal na afloop maakte de avond compleet.

In 1937 volgde een dag die typerend is voor die tijd. Het huwelijk van prinses Juliana en prins Bernhard werd gevierd — en De Harmonie speelde mee. Eerst in Steenwijk, daarna terug naar Wolvega voor een fakkeloptocht, en later op de avond nog dansmuziek bij Dragt. Een lange dag, maar niemand die klaagde.

Kort daarna vierde dirigent Groenendaal zijn 70ste verjaardag. Als blijk van waardering kreeg hij een fiets cadeau van de korpsen die hij leidde. Een eenvoudig, maar veelzeggend geschenk.

In 1938 was er opnieuw feest met de geboorte van prinses Beatrix. Een rondgang door het dorp, een Oranjeboom, een vreugdevuur op Lindenoord en een bal bij Dragt — het hele dorp deed mee. Maar het jaar bracht ook muzikaal succes. Tijdens een concours in Velp behaalde De Harmonie een tweede prijs voor het concert en een eerste prijs voor de marswedstrijd. Een prestatie waar men trots op was.

Toch veranderde er iets. De eerste berichten over spanningen in Europa bereikten ook Wolvega. Duitse troepen trokken Oostenrijk binnen. Mensen spraken erover, maar het leven ging nog door. Serenades werden nog altijd gebracht, jubilea gevierd.

In 1939, bij de geboorte van prinses Irene, maakte De Harmonie nog een optocht door het dorp. Maar grote feesten bleven uit. De dreiging was te groot geworden. Drie leden — Ynze Bakker, J. Douma en Ate Ydema — werden opgeroepen voor militaire dienst. Toch werd er nog gespeeld, onder andere bij de opening van het waterleidingstation in Oldeholtpade.

En toen kwam 1940.

Het werd stiller. Er werd nog gerepeteerd in het Nutsgebouw, maar de animo was minder. Totdat de winter inviel — streng en langdurig. Overal ontstonden ijsbanen en De Harmonie werd gevraagd om te spelen. Van Lindenoord tot Oldelamer en Ter Idzard: overal klonk muziek op het ijs. Met maskerade, chocolademelk in de tent en schaatsers die meezwierden op de klanken van het korps. Het was een prachtig gezicht.

Tot het misging.

Tijdens een optocht over het ijs begaf de baan het. Muzikanten én publiek zakten erdoor. In een ogenblik veranderde de vrolijkheid in chaos. Iedereen moest door het ijskoude water naar de kant. Even later wist het hele dorp het: De Harmonie is door het ijs gezakt.

Nog geen maanden later, op 10 mei 1940, vielen de Duitsers Nederland binnen. De sfeer sloeg om. Het bestuur besloot voorlopig te stoppen met spelen. De klap was groot. Toch bleef het niet stil. Later dat jaar kwam men weer samen in het Nutsgebouw. Er werd voorzichtig geprobeerd de draad weer op te pakken. Op 25 augustus werd zelfs nog een feest georganiseerd op Lindenoord. Maar het geplande 45-jarig jubileum ging niet door.

In 1941 was er weinig geld, maar nog altijd de behoefte om samen te komen. Op 13 februari werd samen met het Wolvega’s Mannenkoor een uitvoering gegeven. In gehuurde kostuums trad men zelfs op als Volendammers.
Een mooie avond — al moest de zaal om twaalf uur leeg zijn, volgens de regels van de bezetter.

Dat jaar moest de Harmonie ook afscheid nemen van dirigent Groenendaal, na een beroerte. Hij verhuisde naar Tilburg. De vereniging bracht hem een serenade en schonk hem een wandelstok met inscriptie.
Zonder dirigent ging men toch door met repeteren.

In 1942 leek het even alsof er nog iets mogelijk was. Er waren opnieuw ijsfeesten en in augustus nog een muziekfeest op Lindenoord, onder leiding van C. Pape. Maar het plezier was er niet meer. Feesten moesten vroeg stoppen. En toen kwam het moment waarop de vereniging zich moest aansluiten bij de cultuurkamer. De Harmonie weigerde. Het gevolg was een noodstop.

In 1943 bleef er weinig over. Alleen op ijsbanen werd nog gespeeld. Tijdens een van die middagen begeleidde Piet van Veen een kunstrijdster het ijs op. Met een sierlijk gebaar nam hij haar bontjas af. Het publiek genoot — een klein, licht moment in een zware tijd.

De jaren 1944 en begin 1945 waren het zwaarst. Er was nauwelijks nog muziek. Mensen uit het westen kwamen naar Friesland om voedsel te zoeken. Ook in Wolvega werden mensen opgevangen. Muzikanten zagen elkaar nog wel, spraken over muziek — maar wisten dat eerst de oorlog voorbij moest zijn.